Bruksizm (Diş Sıkıştırma-Gıcırdatma) Nedir?

 Bruksizm (diş sıkma-gıcırdatma) dişlerin çiğneme yüzeyleri arasında işlevsiz ve sürekli, güçlü temas olarak tanımlanır. Çiğneme sisteminin işlevsel olmayan hareketleri sırasında gıcırdama, sıkma, sürtünmedir. Hayatı tehdit edici bir unsur olmamakla birlikte yüz bölgesinde yaşam kalitesinin düşmesi, huzursuzluk ve ağrı gibi etkileri vardır. Bruksizm, parafonksiyonel, yani  istenmeyen hareket olarak adlandırılır. Ağızda parafonksiyonel olarak adlandırılan diğer hareketler yanak, dudak, dil ısırma, dili itme, tırnak yeme, ağızda kalem veya benzeri bir cisim tutma vb. Şeklinde sıralanabilir. Bruksizm, çiğneme sisteminin en zararlı parafonksiyonel aktivitesidir. Bruksizm sırasında oluşan kuvvetler, normal çiğneme sırasında uygulanan kuvvetin 3-4 katıdır. Diş sıkma veya diş gıcırdatma sırasında 1,5 saniyelik bir zaman diliminde dişe 6 kg'dan fazla yük olabileceği bildirilmiştir. Normal bir bireyde çiğneme sırasında kullanılan ısırma kuvveti yaklaşık 27 kg ve maksimum istemli ısırma kuvveti 70 kg'dır. Bruksizm sırasında bu kuvvet 440 kg'a ulaşır.

İki tür diş sıkma   - bruksizm olduğu belirtilmektedir:

1. Gün içerisindeki diş sıkma-bruksizm (Günlük) (Diurnal Bruksizm)

2. Uyku- bruksizm (gece) sırasında ortaya çıkan diş sıkma  (Nokturnal Bruksizm)

Günlük Bruksizm: (Diurnal Bruksizm)

Uyanıklık durumunda ortaya çıkan bruksizm, kasların istemsiz olarak kasılması ile karakterize edilir ve diş sıkma ön plandadır; diş gıcırdatma daha nadirdir. Genellikle gerginlik ve endişe durumlarında ortaya çıkar ve toplumun yaklaşık % 20'sinde görülür.

Gece Bruksizm: (Nokturnal Bruksizm)

Gece bruksizm, uyku sırasında çene kaslarının kasılma aktivitesidir. Genç yaşta daha yaygındır ve yaş ilerledikçe azalır. Yetişkin nüfusun yaklaşık % 8'inde (% 5-10) görülür; ancak gerçek sıklığını bilmek zordur çünkü kişi bunun farkında değildir. Her iki cinsiyette de eşit olarak ortaya çıkar.

Bruksizm tanısını doğrulamak için aşağıdaki soruların cevaplanması gerekir.

Gece uyurken sizinle aynı evde bulunan kişi size diş gıcırdattığınızı söyledi mi?

Uyandığınızda çenenizi yorgun hissediyor musunuz?

Uyandığınızda başınız ağrıyor mu?

Gün içinde dişlerinizi sıktığınızı fark ettiniz mi?

Gün içinde dişlerinizi gıcırdattığınızı fark ettiniz mi?

Bruksizmin ağız ve diş sağlığına verdiği zararlar nelerdir? 

Önce diş aşınması gelir. Gözle görülür bir fark ve yüzde olarak fark edilir bir fark yaratır. Dişlerin girintili çıkıntılı yüzeyleri besin öğütülmesine izin verir. Bruksizm sonucu dişlerin aşınması ile bu girintili çıkıntılı yüzeyler düz bir yüzey görünümüne bürünür. Bu her zaman çiğneme kalitesini etkiler ve ağız yüksekliğini düşürme etkisine neden olur. Dişlerde hareketlilik oluşabilir. Diş eti sınırında yarım aya benzer  yada tabak şeklinde girintileri oluşturabilir. Bazen bruksizmin neden olduğu aşırı kuvvetler birkaç dişte toplanır. Sonuç olarak, pulpitis denen bir durum ortaya çıkmaya başlar. Soğuğa aşırı duyarlılık şeklinde belirtiler verir. Bazen bu durum geçicidir. Bazen geçmeyebilir ve kanal tedavisi ile sonuçlanabilir. Dolgularda, kaplamalarda ve / veya dişlerde kırılmalar meydana gelebilir. Çiğneme kaslarında hipertrofi dediğimiz kasın hacimsel büyümesidir. Bu durum görünüşe köşeli bir yüz olarak yansımaktadır. Kilosuna göre geniş bir yüz oluşur.Yüzün alt yarısı üst yarısından daha geniş görünür. Bu durumlarda çiğneme kaslarına ve şakak bölgesine dokunduğunuzda ağrı oluşur. Bruksizmin bazen çene eklemi üzerinde ses, takılma gibi etkileri de olabilir. Ağız boşluğunda etkileri yanaklarda ve dilde görülür. Yanağın iç kısmında beyaz yatay çizgiler görülüyor. Dilde girinti, çıkıntı ve çentik oluşumu, diş izlerinin görünümü görülür. Ağız içinde torus adı verilen kemik çıkıntıları da oluşabilir. Çene açıklığında sapma ve sınırlı ağız açıklığı bruksizmin diğer belirtileri olabilir. 

Bruksizm diş sıkma tedavi yöntemi çene botoksu, botoks diş sıkmada tek tedavi yöntemi midir? Başka tedaviler var mı? 

Bruksizmin birçok tedavi yöntemi vardır. Tedavi yöntemlerinin başında bilgilendirme gelir. Öncelikle dişlerini sıkan veya gıcırdatan kişiyi tespit etmek ve kendisiyle ilgili farkındalık yaratmak gerekir. Gün içinde sıkıldığını fark ederse bu durumu kendi başına engelleyebilir. Ancak uyurken diş sıkma veya gıcırdatma durumlarında kişi uyku halinde olduğu için bu durumun farkına varamaz ve önleyemez. Diğer bir tedavi yöntemi fizik tedavidir. Masaj, soğuk ve sıcak uygulamalar, enjeksiyon ve egzersiz gibi yöntemler bu tedavi şekline girer. Bu sayede ağrı azalır, kasılan kaslar gevşer ve kısalmış dokuları germek için ortam oluşturulur. Bruksizm bazen stres, duygusal birikim, kişinin içinde tuttuğu şeyi  dışa vuramaması gibi durumlarda da dönemsel olarak ortaya çıkabilir. Buradaki öncelik, sebep için hareket etmektir. Psikiyatrik destek tedavisi ile periyodik olarak ortaya çıkan bu durum iyileştirilebilir. 

En sık kullanılan tedavi yöntemi oklüzal atellerdir. Yani şeffaf bir plak olan gece plağı olarak da bilinen gece plağı uygulamalarıdır. Gece plağının amacı diş aşınmasını önlemek, restorasyon kırılmalarını önlemek, eklemi rahatlatmak, ağız yüksekliğini artırarak kas aktivitesini geriletmek ve travmatik güçlerden korumaktır. 

Mide bulantısı refleksi olan kişilerde bazen gece plağı kullanmak zor olabilir. Bazen kişi  plak tedavisini kabul eder ancak uyurken kullanma alışkanlığı kişide oluşmayabilir. Bu durumlarda Botoks uygulamaları devreye giriyor. Botoks (Botulinum toksini), Clostridium botulinum'dan üretilen bir ekzotoksindir. Kaslarda geçici inaktivasyon yaratır. Botulinum toksini enjekte edilen kasın kasılma gücü, ilacın dozu ile orantılı olarak azalır veya tamamen kaybolur.  

Bruksizmin tedavisi, çiğneme kası olan masseter kasına ve temporal kasına (temporal bölge) Botoks uygulanır.

Çene botoksu tedavisi nasıl uygulanır?

 Öncelikle hastalığınızın niteliği ve şiddeti ile ilgili olarak hangi kasların ne kadar gevşetilmesi gerektiği belirlenir.  Botoks, belirlenen bu kaslara gerekli dozlarda enjekte edilir. Uygulama aşıya benzerdir, ilaç enjektöre çekilir ve direkt kas içine verilir. Kasın yerinin doğru belirlenmesi önemlidir. Enjeksiyon işlemi diğer kas içi enjeksiyonlara benzer bir ağrıya neden olur. 

Botoks tedavisinin etkisi ne zaman ortaya çıkmaya başlar? 

BOTOX un etkisi 3 gün içinde fark edilmeye başlar. Bu günlerde herhangi bir asimetri veya görüntü farkılığı bir anlam ifade etmez. 14.  günde net etkisi ve son hali görülür. 14. Günün sonunda ihtiyaç duyulan bölgeler kontrol seansı ile tekrarlanır. 

Çiğneme kası çok güçlü ve fazla hacimli bir kastır. Botoksun çiğneme kasına etki edebilmesi için yüze kozmetik Botoks'tan daha fazla doz yapılması gerekmektedir. 14. günde 2. Seans yapıldıktan sonra, ihtiyaca göre 6 ayda bir tekrarlanması gerekebilir

 Masseter Botoksunun komplikasyonları nelerdir? 

Enjeksiyona bağlı komplikasyonlar ağrı, morarma, kızarıklık, ödem, hassasiyet, baş ağrısı, enfeksiyon, uyuşma, görülebilir. Çok yaygın olmamakla birlikte, çalışmalar bruksizm nedeniyle masseter kasına Botoks enjekte edilen 21 hastanın 1'inde disfaji  (yutma güçlüğü) tespit etmiştir. Başka bir çalışma, masseter hipertrofisi nedeniyle Botoks ile tedavi edilen hastaların% 64'ünde çiğneme gücünde bir azalma,% 27'de yüz ifadesinde bir değişiklik ve% 27'de bir tat değişikliği bildirmiştir. İlaç yüzeysel kalırsa, yenileştirme kasıldığında şişkinlik görülebilir. 

Botoks uygulamaları geçici uygulamalar olduğu için bu komplikasyonlar da geçicidir.

Uygulama öncesi ve sonrası dikkat edilmesi gereken hususlar

Uygulamadan önce alkollü içecek tüketmeyiniz.

Kan sulandırıcı ilaçlar, aspirin ve nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar doktor gözetiminde en az üç gün önceden kesilebilir.

Uygulamadan sonra yenilikler ve antibiyotik kullanmanız gerekiyorsa doktorunuza danışın.

Hamilelikten kaçının veya etkili bir hamilelik önleme yöntemi kullanın.

Emzirmekten kaçının.

Botoks uygulamaları hakkında daha fazla bilgi için 0-232-224-20-40 dan randevu alabilirsiniz.